Fas vatandaşlığı: şartlar ve nasıl alınır

2026'da Fas vatandaşlığı nasıl alınır

Fas pasaport satmıyor ve mülk alımı karşılığı oturma izni vermiyor. Vatandaşlığa giden her yol tek bir belgede: 6 Eylül 1958 tarihli 1-58-250 sayılı kraliyet fermanıyla çıkarılan Vatandaşlık Kanunu. Son büyük revizyonu, 5514 sayılı Resmi Bülten'de yayımlanan 23 Mart 2007 tarihli 62-06 sayılı Kanun.

Fas kökeni olmayan bir yabancı için gerçekte tek bir yol var: ülkede beş yıllık yasal hayat, dil, gelir ve temiz bir sicil. Geri kalan her şey, yani soy, evlilik, olağanüstü hizmet, dar bir çevreye açık.

Tüm vatandaşlık başvuruları Adalet Bakanı'na, yurt dışından ise bir Fas konsolosluğu aracılığıyla yapılıyor (25. madde). Bu yolların hiçbiri uymuyorsa Fas'ı diğer ülkelerle ikinci pasaport bölümünde karşılaştırın.

Yatırımla Fas vatandaşlığı var mı

Hayır, yatırımla oturma izni de yok. Vatandaşlık Kanunu yatırım hakkında hiçbir şey söylemiyor ve yatırımcıların kalışı, diğer her yabancıyla aynı şartlarla genel göç kanunu 02-03 sayılı Kanun'a tabi. Yani yatırım yapmak tek başına Fas'ta yaşama ya da çalışma hakkı vermiyor.

Fas sermayeyi başka bir yolla çekiyor. 9 Aralık 2022 tarihli kraliyet fermanıyla çıkarılan 03-22 sayılı çerçeve kanun olan Yatırım Şartı, projelere yatırımın %30'una kadar hibe sunuyor, ama statü sunmuyor. Bir yatırımcı yine sıradan bir yabancı kayıt kartına başvuruyor ve sonra herkes gibi vatandaşlığa kabule uygun olmadan önce beş yıl bekliyor.

İkameti, dili ve geliri atlayan tek hüküm 12. madde: vatandaşlık, Fas'a olağanüstü hizmet etmiş ya da vatandaşlığa kabulü ülke için olağanüstü önem taşıyan bir yabancıya verilebiliyor. Kral kraliyet fermanıyla karar veriyor. Buna bir programmış gibi başvuramazsınız: kanun kriter, tutar ya da belge listesi belirlemiyor.

Tanınmış yabancılar vatandaşlığı bu yolla aldı. 2013'te Cezayirli ünlü bir şarkıcı, 2019'da ise aralarında bir Fransız iş insanı, Fas asıllı bir Alman boksör ve Rus-Avusturyalı bir karma dövüş sanatları sporcusunun bulunduğu bir grup kamuya tanınmış kişi vatandaşlık aldı. Hukuki dayanak resmen belirtilmedi.

Yani sabit bir tutar karşılığında Fas pasaportu satın alma teklifi ya komşu ülkelerle bir karışıklık ya da paranın kaybolduğu bir düzen. Bölgede gerçek bir yatırım programına ihtiyacınız varsa Mısır vatandaşlığı, Türkiye vatandaşlığı ve Ürdün vatandaşlığı sayfalarına bakın; ikinci pasaporta giden her yol ikinci pasaport bölümünde toplu.

Fas vatandaşlığı şartları: 11. madde ne istiyor

Beş yıl: vatandaşlığa başvurmadan önce Fas'ta yasal ve mutat olarak bu kadar yaşamanız gerekiyor. Fransa ve Türkiye de aynısını, İsviçre iki katını istiyor. Püf noktası başka yerde: dosya incelemede kaldığı sürece de ülkede yaşamaya devam etmelisiniz.

Başvurular, bileşimini idarenin belirlediği özel bir komisyona gidiyor. Vatandaşlık Kabine Konseyi'nde kabul edilen bir hükümet kararnamesiyle, istisnai 12. madde durumlarında ise kraliyet fermanıyla veriliyor. Kararlar Resmi Bülten'de yayımlanıyor.

26. maddeye göre adalet bakanı her şart karşılansa bile bir başvuruyu reddedebiliyor: vatandaşlığa kabul kalış süresiyle kazanılan bir hak değil, devletin bir kararı.

Arapça ya da Amazigh dili: 2023'te ne değişti

2007 metni yalnızca Arapça istiyordu. Ocak 2023'te Parlamento'nun iki meclisi 11. maddede bir değişikliği oybirliğiyle onayladı: Temsilciler Meclisi 23 Ocak'ta ve Danışmanlar Meclisi 31 Ocak'ta. Artık Arapça ya da Amazigh dili yeterli. Adalet Bakanı Abdellatif Ouahbi, Amazigh dilini ikinci resmi dil yapan 2011 Anayasası'na atıfta bulundu.

Kanun bir dil düzeyi belirtmiyor ve sınavı tarif etmiyor: Avrupa'dan bilinen A2 ya da B1 dereceleri olmadan yalnızca yeterli bilgi istiyor. İş ve idare dili Fransızca vatandaşlık için sayılmıyor. Rusça konuşanlar için bu muhtemelen en çok zaman alan şart, bu yüzden ülkedeki ilk yılınızda öğrenmeye başlayın.

Vatandaşlığa kabul ne kadar sürüyor ve ne kadara mal oluyor

Kanun bakanlığa bir vatandaşlığa kabul başvurusunu yanıtlamak için süre vermiyor. Uygulamada inceleme 18 ay ile 4 yıl sürüyor. Zorunlu beş yıllık ikameti ekleyin, taşınmadan pasaporta sahip olmaya kadar yol 6,5 ila 9 yıl sürüyor.

Vatandaşlığa kabul için resmi sabit bir harç yok. Ana masraflar Arapçaya yeminli çeviriler, tasdik ve destek; maliyetini Murblz uzmanları belgeleri inceledikten sonra veriyor. Kendi ülkenizden apostiller ve belgeler ayrıca ödeniyor.

Örnek hesap. Bir aile 2026'da bir iş sözleşmesiyle Kazablanka'ya taşınıyor. En erken 2031'de başvurmaya hak kazanıyor ve incelemeyle birlikte pasaport gerçekçi olarak 2032-2035'te geliyor. Bu süre boyunca aile dünya çapındaki gelirinden Fas'ta vergi ödüyor. Şehirlerdeki hayat için Kazablanka, Rabat ve Marakeş sayfalarına bakın.

Evlilikle Fas vatandaşlığı: yalnızca kadınlar için

Faslı bir erkekle evlenmek pasaporta daha hızlı bir yol açıyor; Faslı bir kadınla evlenmek açmıyor. Kanun'un 10. maddesi yalnızca bir Fas vatandaşının yabancı karısı için yazılmış ve 2007 reformundan bu yana geçen 19 yılda bu asimetri hiç düzeltilmedi.

Kâğıt üzerinde şartlar basit: çift Fas'ta en az beş yıl mutat ve yasal olarak yaşıyor, ardından kadın evlilik sürerken Adalet Bakanı'na bir beyan veriyor. Başvurudan sonra boşanma onu etkilemiyor.

Bakanın yanıt için bir yılı var. Kanun o yıl içindeki sessizliği itiraz, yani ret sayıyor. Vatandaşlık onaylanırsa başvuru tarihinden itibaren geçerli oluyor.

Faslı bir kadının yabancı kocası

Kocalar için özel bir yol yok: aynı beş yıl, dil ve gelirle genel şartlarla vatandaşlığa kabul ediliyorlar. Kocalar için eşit haklara ilişkin bir tasarı 2017'de Parlamento'da tartışıldı ama hiç kanunlaşmadı, bu yüzden 10. madde mekanizması kocalara uzanmıyor.

Daha zor bir engel de var. Fas Aile Kanunu'nun 39. maddesi, Müslüman bir kadının Müslüman olmayan bir erkekle evliliğini geçici evlilik engelleri arasında sayıyor: engel damat İslam'a geçene kadar duruyor. Müslüman Faslı bir kadınla evlenmek isteyen bir erkek için bu, düğünden önce İslam'a geçmek demek; bu olmadan evlilik Fas hukukuna göre imkânsız.

Karma evliliklerin çocukları

6. maddeye göre Faslı bir babanın ya da Faslı bir annenin çocuğu, nerede doğarsa doğsun doğumdan itibaren Fas vatandaşı. Faslı bir anne ile yabancı bir babanın çocuğu 18 ile 20 yaş arasında yalnızca bir ebeveynin vatandaşlığını koruduğunu beyan edebiliyor; reşit olmadan önce bu beyanı anne verebiliyor.

Bir ebeveynin vatandaşlığa kabul kararnamesi vatandaşlığı onun evlenmemiş reşit olmayan çocuklarına genişletebiliyor. O sırada 16 yaşında ya da daha büyük olan çocuklar 18 ile 20 yaş arasında Fas vatandaşlığından vazgeçebiliyor (18. madde).

Soy ve doğum yoluyla Fas vatandaşlığı

Fas vatandaşlığı kanla geçiyor ve kanun metni kuşak sayısına sınır koymuyor. 6. madde Faslı bir babanın ya da Faslı bir annenin her çocuğunu Faslı yapıyor. Ebeveyn vatandaşlığı hiçbir zaman kararnameyle kaybetmediyse çocuk, yurt dışında Fas belgesi olmadan büyümüş olsa bile Faslı.

Anne yoluyla aktarım ancak 2007'de geldi, ama kanun onu geriye dönük uyguladı: 6. maddenin geçiş hükmü kanunun yayımlanmasından önce doğan herkesi kapsıyor. Faslı kadınların ve yabancı babaların çocukları zaten vatandaş olabilir ve yalnızca bunu kanıtlamaları gerekir.

Katı bir şart var: soy bağı çocuk reşit olmadan önce ve vatandaşlığın geçtiği ebeveynin kişisel statü kurallarına göre kurulmuş olmalı (8. madde). Uygulamada her şey evraka iniyor: aile hattı boyunca doğum ve evlilik belgeleri ve ebeveynin vatandaşlık belgesi.

Fas'ta turistlerden ya da yabancı işçilerden doğmak, Brezilya ya da Uruguay'ın aksine vatandaşlık vermiyor.

Faslı Yahudilerin torunları

Ekim 2024'te eparticipation.ma portalında açılan, Faslı Yahudilerin çocukları ve torunları için vatandaşlık isteyen bir dilekçe 16 oy topladı ve hiçbir kanuna yol açmadı. Fas'ın, İspanya ve Portekiz'in 2015'te Sefarad torunları için açtıklarına benzer özel bir torun programı yok: yalnızca 6. ve 15. maddelerin genel kuralları uygulanıyor.

Fas'ta oturma izni nasıl alınır: pasaporta ilk adım

Vatandaşlığa doğru beş yıllık süre giriş damgasıyla değil, yasal ikametle başlıyor. Rusya ve Kazakistan vatandaşları 90 güne kadar vizesiz giriyor, ama turist ayları asla sayılan süreye dönüşmüyor: ülkede yaşamak için bir yabancı kartı gerekiyor.

Kurallar, yabancıların girişi ve kalışına ilişkin 02-03 sayılı Kanun'dan (11 Kasım 2003 tarihli 1-03-196 sayılı kraliyet fermanı) geliyor. Kartları ulusal polis olan Ulusal Güvenlik Genel Müdürlüğü veriyor.

Bir profesyonel için en net yol maaşlı çalışma. İşveren Ulusal İstihdam ve Yetkinlikleri Geliştirme Ajansı ile bir işgücü piyasası testi yürütüyor, sonra Çalışma Bakanlığı'nın İstihdam Müdürlüğü yabancı çalışanın sözleşmesini onaylıyor. İlk izin sözleşme süresini kapsıyor ama bir yıldan fazla değil. Uygulamada çalışma vizesine kadar tüm süreç 6-12 hafta sürüyor.

Fransa Dışişleri Bakanlığı'nın uyarısına göre düzensiz kalış para cezası ve giriş yasağıyla sınır dışı edilme getiriyor ve vatandaşlığa kabul için böyle bir boşluk cezadan daha çok zarar veriyor: yalnızca yasal ikamet sayılıyor.

Fas yatırımcılar için ayrı bir oturma izni sunmuyor: yatırım yapmak ülkede yaşama hakkını otomatik olarak vermiyor. Dijital göçebe statüsü önemliyse seçenekleri dijital göçebe vizeleri bölümünde karşılaştırın; net oturma yolları olan ülkelerin daha geniş listesi dünyada oturma izinleri bölümünde.

Fas'ta çifte vatandaşlık ve Rus pasaportunuz

Fas sizi seçmeye zorlamıyor. Kanun, vatandaşlığa kabul edilen bir yabancıdan önceki vatandaşlığından vazgeçmesini istemiyor. İkinci bir pasaport alan Faslıların kendileri de hükümet onlara kararnameyle Fas vatandaşlığından ayrılma izni verene kadar Faslı kalıyor (19. madde).

Rusya da çifte vatandaşlığa izin veriyor, ama bir yükümlülükle: Fas pasaportunu aldıktan sonraki 60 gün içinde Rusya İçişleri Bakanlığı'na bildirmelisiniz. Bildirmemek Rusya Ceza Kanunu'nun 330.2. maddesine göre 200.000 rubleye kadar para cezası ya da 400 saate kadar kamu hizmetiyle cezalandırılıyor. Ülkeler arasındaki kurallar 2026'da çifte vatandaşlık yazımızda ele alınıyor.

Vatandaşlığa kabul edilenlere kısıtlamalar

Ergen çocuklu aileler askerlik yükümlülüğünü bilmeli. 2019'da Fas 44-18 sayılı Kanun'la zorunlu askerliği yeniden getirdi: 12 ay sürüyor ve 19-25 yaş arası vatandaşları kapsıyor. Ergen çocuklar vatandaşlığı ebeveynleriyle birlikte edinirse Murblz uzmanları askerlik konusunu önceden inceleyecek.

Fas pasaportu: 2026'da vizesiz ülkeler

Fas pasaportu vizesiz, kapıda vizeyle ya da elektronik seyahat izniyle 71 ülkeye kapı açıyor. Bu, Rus pasaportundan 43 ülke eksik. Bir Rus vatandaşı için Fas pasaportu seyahat özgürlüğüne neredeyse hiçbir şey eklemiyor.

Eğilim de yatay: 2024'te 71 ülke, 2025'te 73 ve 2026'da yine 71. Fas pasaportuyla vizesiz erişim Brezilya, Türkiye, Malezya, Tayland, Filipinler, Kazakistan, Azerbaycan, Kolombiya, Ekvador ve Tunus'u kapsıyor. Ürdün, Lübnan, Maldivler, Endonezya, Nepal ve Mauritius kapıda vize veriyor; Güney Kore ve Sri Lanka elektronik izin istiyor.

Her büyük destinasyon vizesiz kapalı kalıyor: Schengen bölgesi, ABD, Kanada, Japonya, Çin ve Rusya. Birleşik Krallık, BAE, Katar, Singapur, Gürcistan ve Ermenistan çevrimiçi başvurulan bir vize istiyor, bu yüzden 71'e sayılmıyorlar.

Listeleri doğrudan karşılaştırın, Fas pasaportu bir Rus'a 11 yeni ülke veriyor: Fildişi Sahili, Benin, Gabon, Gambiya, Gine, Mali, Nijer, Togo, Kongo Cumhuriyeti, Gana ve Suriye. Neredeyse hepsi Batı ve Orta Afrika'da. Bu seyahat için değil, Afrika'da iş yapmak için bir argüman. Pasaport sıralamalarının nasıl okunacağı ve rakamın ötesinde neye bakılacağı 2026 pasaport sıralaması yazımızda ele alınıyor.

2026'da Fas'ta mukimler için vergiler

Fas vergi mukimi yalnızca yerel kazançtan değil, dünya çapındaki gelirden vergi ödüyor. Daimi eviniz ya da ekonomik çıkarlarınızın merkezi Fas'taysa veya herhangi bir 365 günlük dönemde orada 183 günden fazla geçirirseniz mukim oluyorsunuz. Üç kriterden birini karşılamak yeterli.

Ana vergi kişisel gelir vergisi. 1 Ocak 2025'ten itibaren Aziz Akhannouch hükümeti vergisiz eşiği yılda 30.000 dirhemden 40.000 dirheme çıkardı ve en yüksek oranı %38'den %37'ye indirdi. Fas Genel Vergi Kanunu'na göre 2026'da yürürlükteki ölçek:

En yüksek oran yılda yaklaşık 19.000 $ gelirden uygulanıyor, bu yüzden bir Avrupa maaşı neredeyse tamamen %37 dilimine düşüyor.

Yabancı emekli maaşı indirimi paranın gerçekten Fas'a transfer edilmesini gerektiriyor. Emeklilik kuralları birkaç yıl üst üste bütçe kanunlarıyla değiştirildi, bu yüzden yılınız için formülü Vergi Genel Müdürlüğü'nden ya da Murblz uzmanlarından kontrol edin.

Rusya ile Fas arasında yürürlükte bir çifte vergilendirme anlaşması var. Genel mukimlik kuralları vergi mukimliği ve 183 gün kuralı yazımızda açıklanıyor; ülke karşılaştırmaları dünyada vergiler bölümünde.

2023-2026'da ne değişti

Dil değişikliği dışında Fas'ın vatandaşlık kuralları 2007'den beri değişmedi ve bu çoğunlukla iyi haber: 366/2025 sayılı kararnamenin 2025'te vatandaşlığa kabulü yeniden şekillendirdiği Arjantin'in aksine, burada beş yıl şartı neredeyse yirmi yıldır duruyor. Son değişiklikler dil, vergiler ve söylentilerle ilgili.

Fas hukukunda 2026'da hâlâ altın vize ya da yatırımla vatandaşlık programı yok. Bir satış konuşması yeni bir Fas yatırım programından söz ediyorsa kanun ya da kararname numarasını isteyin: gerçek bir programın numarası olur.

Fas vatandaşlığı için belgeler

Vatandaşlığa kabul dosyası Arapça hazırlanıyor: her yabancı belge apostil ya da tasdik ve yeminli çeviri gerektiriyor. 2026'da olağan vatandaşlığa kabul için çevrimiçi başvuru yok.

• Adalet Bakanı'na el yazısıyla bir dilekçe;
• apostilli ve çevirili tam doğum belgesi;
• kesintisiz yasal ikameti kanıtlayan beş yılın tüm yabancı kartları;
• Fas adli sicil özeti (3 numaralı özet) ve vatandaşı olduğunuz ülkeden adli sicil kaydı;
• yerel idareden ikamet belgesi;
• gelir kanıtı: iş sözleşmesi, maaş bordroları, Ulusal Sosyal Güvenlik Fonu dökümleri, vergi belgeleri ya da emekli maaşı dökümleri;
• istenirse sağlık raporu;
• evlilik ve çocukların doğum belgeleri.

Rusya adli sicil kaydını erken istemek en iyisi; yurt dışından nasıl alınacağını yurt dışındayken adli sicil kaydı nasıl alınır yazısında anlatıyoruz.

Tuzaklar: ne ters gidebilir

Fas vatandaşlığı yavaş ve takdire bağlı veriyor. Taşınmadan önce bilmeniz gerekenler:

• İhlal olmadan ret. Adalet bakanı her şart karşılansa bile bir başvuruyu reddedebiliyor (26. madde). Ret, 41-90 sayılı Kanun'a göre 60 gün içinde idare mahkemesinde itiraz edilebiliyor.
• Yanıt süresi yok. Kanun vatandaşlığa kabul için süre koymuyor, bir kadının evlilik beyanında ise bir yıllık sessizlik ret demek.
• Sonuna kadar kalın. 11. madde dosya incelenirken Fas'ta kalmanızı istiyor. O yıllarda başka bir ülkeye taşınmak dosyayı riske atıyor.
• Dil. Fransızca yetmiyor; Arapça ya da Amazigh dili gerekiyor.
• Evlilik. Yabancı erkekler hızlı yol almıyor ve Müslüman olmayan bir erkek Müslüman bir kadınla evlenmek için din değiştirmeli.
• Arazi. Yabancılar tarım arazisini 1975 tarihli bir ferman kapsamındaki kısıtlamalarla alıyor, bu yüzden vatandaşlık tarım ve geliştirme projeleri için pratik anlam taşıyabiliyor.

Fas vatandaşlığı kime uyuyor ve ne zaman başka bir ülke seçilmeli

Fas vatandaşlığı taşınmanın sebebi olarak değil, ülkedeki bir hayatın sonucu olarak anlamlı. Orada zaten iş ya da kariyer kuranlara, Faslı erkeklerle evli yabancı kadınlara, Faslı bir ebeveyni olanlara ve vatandaş statüsünün tarım arazisi gibi kısıtlamaları kaldırdığı projelere uyuyor.

Seyahat için ikinci pasaporta ihtiyacı olanlara uymuyor: Rus, Kazak ve Belarus pasaportlarından daha zayıf. İki üç yılda bitirmeyi umanlara ya da Arapça öğrenmek istemeyenlere uymuyor. Ve evlilikle hızlı yola güvenen erkeklere uymuyor.

Plan hâlâ Fas ise oturma izni ve dille başlayın: sonunda hangi belgelere ihtiyaç duyacağınızı ilk günden bildiğinizde beş yıl daha hızlı geçiyor.

Sık sorulan sorular

Fas pasaportuyla 71 vizesiz ülke