Bosna-Hersek vatandaşlığı nasıl alınır
Vizesiz Schengen, ama ülkede sekiz yıl yaşamadan ve Rus ya da Ukrayna pasaportundan vazgeçmeden değil. 2026'daki tüm yasal yolları ele alıyoruz: vatandaşlığa geçiş, evlilik, soy ve yatırımcı programı diye pazarlanan özel yarar hükmü.
Bosna-Hersek pasaport satmıyor: yasa beş yıl geçici ve üç yıl daimi oturumdan sonra vatandaşlığa geçişi, evliliği, soyu ve özel yarar konusunda bir hükümet kararını öngörüyor. Aşağıda şartlar, süreler, harçlar ve Rusya ve Ukrayna vatandaşları için dürüst bir hesap var.
2026'da Bosna-Hersek vatandaşlığı alınabilir mi
Bosna-Hersek pasaportu Schengen bölgesini vizesiz açıyor, ama satın alınamıyor. Yasa sabit bir tutar, devlet fonu ya da yatırımla vatandaşlık programı belirlemiyor. Bir yabancı için standart yol en az sekiz yıl sürüyor: geçici oturma izniyle beş yıl, ardından üç yıl daimi oturum.
Her şeyi Bosna-Hersek Vatandaşlık Kanunu düzenliyor. Yürürlükteki versiyon, Bosna-Hersek Resmî Gazetesi'nin 22/16 sayısında yayımlanan resmi birleştirilmiş metin. Son esaslı değişiklikler 2013'te geldi (87/13 sayı): vatandaşlığa geçiş şartı sekiz yıllık ikametten üç yıllık daimi oturuma çevrildi ve gelir, ödenmiş vergiler ve güvenlik incelemesi şartları eklendi.
Her Bosna-Hersek vatandaşı aynı zamanda ülkenin iki kurucu parçasından (entitelerinden) birinin vatandaşı: Bosna-Hersek Federasyonu ya da Sırp Cumhuriyeti. Bu yüzden vatandaşlığa geçişe entite makamları ya da Brçko Bölgesi karar veriyor; Bosna-Hersek Sivil İşler Bakanlığı ise bir kararı yeniden incelemeye geri gönderebiliyor.
| Gerekçe | 22/16 sayılı Kanun'un maddesi | Temel şartlar | Pasaporta gerçekçi asgari süre |
|---|---|---|---|
| Vatandaşlığa geçiş | Madde 9 | 3 yıl daimi oturum, dil, gelir, önceki vatandaşlıktan vazgeçme | yaklaşık 8 yıl: 5 yıl geçici + 3 yıl daimi oturum |
| Bir Bosna-Hersek vatandaşıyla evlilik | Madde 10 | 5 yılı aşan evlilik, daimi oturum, önceki vatandaşlıktan vazgeçme | yaklaşık 5 yıl: daimi oturum 5 yıllık geçici oturumdan sonra geliyor |
| Soy | Madde 6 | Bosna-Hersek vatandaşı bir ebeveyn; yurt dışında doğduysa 23 yaşından önce kayıt | birkaç haftadan birkaç aya |
| Geri dönen göçmenler ve torunları | Madde 13 | Bosna-Hersek'e dönüş; 3 yıllık daimi oturum ve vazgeçme yok | oturma iznine bağlı |
| Devlete özel yarar | Madde 15 (eski numaralandırmada Madde 13) | yetkili bir kurumun tavsiyesi, Bakanlar Kurulu'nun oybirliğiyle kararı | belirli süre yok, hükümetin takdirinde |
Kısacası, Boşnak kökeni olmayan bir Rus ya da Ukraynalının iki gerçek seçeneği var. Uzun olanı, ülkede önce geçici sonra daimi oturumla yaşamak. Dar olanı, kararın siyasi olduğu ve gerekçe gerektirmediği özel yarar hükmü.
Ne zaman başvurabileceğinizi ve aileniz için harçların ve belgelerin ne tutacağını çevrimiçi hesaplayalım.
Vatandaşlığa geçişle Bosna-Hersek vatandaşlığı nasıl alınır: 12 şart
Üç yıllık daimi oturum yasadaki rakam ve yanıltan da bu. Daimi oturum almak için bir yabancının önce geçici oturma izniyle ülkede kesintisiz beş yıl yaşaması gerekiyor (Yabancılar Kanunu'nun 79. maddesi). Yani dürüst asgari süre sekiz yıl; eski “8 yıllık ikamet” ifadesinin internette hâlâ dolaşması ve uygulamada aynı sonucu vermesi bu yüzden.
Vatandaşlık kanununun 9. maddesi 12 şart sayıyor ve hepsinin aynı anda karşılanması gerekiyor.
| Şart | Uygulamada anlamı |
|---|---|
| 18 yaş ya da üzeri | çocuklar vatandaşlığı ayrı bir 11. madde uyarınca bir ebeveynle birlikte alıyor |
| Başvurudan önce en az 3 yıl daimi oturum | daimi oturma izninin onaylandığı tarihten itibaren sayılıyor |
| Kurucu halklardan birinin dilini ve alfabesini yeterli düzeyde bilmek | Boşnakça, Hırvatça ya da Sırpça; Federasyon B1 sınav belgesini ya da o dilde alınmış eğitim diplomasını kabul ediyor |
| Son 8 yılda kasıtlı bir suçtan 3 yılı aşan bir mahkûmiyet olmaması | menşe ülkeden ve Bosna-Hersek'ten belgeler |
| Devam eden bir ceza davası ve sınır dışı etme kararı olmaması | Bosna-Hersek veri tabanlarında polis kontrol ediyor |
| Önceki vatandaşlıktan vazgeçme | çifte vatandaşlık anlaşması olan ülkeler ve vazgeçmeye izin verilmeyen ya da makul olarak istenemeyen durumlar dışında |
| Düzenli gelir ya da kanıtlanmış geçim imkânı | iş sözleşmesi, emekli maaşı ya da diğer kanıtlar |
| Tüm vergilerin ve diğer ödemelerin ödenmiş olması | Bosna-Hersek'ten ve menşe ülkeden belgeler |
| Güvenliğe tehdit oluşturmamak | Bosna-Hersek Güvenlik Bakanlığı ve İstihbarat ve Güvenlik Ajansı'nın incelemesi |
| Bosna-Hersek anayasal düzenini kabul beyanı | imzalı ve onaylı |
| Geçerli bir vatandaşlığa kabul güvencesi | başvuranın önceki vatandaşlığından vazgeçmesine dayanak olan ara karar |
Atlanmaması gereken bir çekince var. 9. maddenin 2. fıkrası, her şart karşılansa bile, vatandaşlığa geçişin güvenliği tehdit ettiğine ya da başvuranın genel değerlendirmesine göre basitçe ülkenin çıkarına olmadığına dair gerekçe varsa reddi mümkün kılıyor.
Daimi oturumdan önceki beş yıllık geçici oturum, başvuran ülkeden toplamda en fazla 10 ay ya da bir seferde en fazla 6 ay uzak kaldıysa kesintisiz sayılıyor.
Hangi Bosna-Hersek oturma izinleri vatandaşlığa sayılır
Her oturma izni pasaporta götürmüyor. Yabancılar Kanunu (Bosna-Hersek Resmî Gazetesi 88/15 sayı, 34/21 ve 63/23 ile değiştirildi), yılları daimi oturum için beş yıllık şarta sayılmayan gerekçeleri açıkça sayıyor. Yanlış gerekçeyi seçmek birkaç yıla mal olabiliyor.
| Oturum gerekçesi | Şartlar | Daimi oturuma sayılır mı |
|---|---|---|
| Çalışma izniyle istihdam | izni girişten önce entitenin ya da Brçko Bölgesi'nin istihdam kurumu veriyor | evet |
| Bosna-Hersek'te şirket kurucusu | şirket, kurucular dahil yabancı başına en az 5 Bosna-Hersek vatandaşı çalıştırıyor, onlara en az ülke ortalaması kadar brüt maaş ödüyor ve vergilerini zamanında ödüyor (Madde 77) | evet, genel yasağa açık bir istisna olarak (Madde 80) |
| Bir Bosna-Hersek vatandaşıyla aile birleşimi | evlilik ya da başka bir aile bağı, konut, geçim imkânı | evet |
| Gayrimenkul sahipliği | yalnızca istisna olarak ve ülkeyle etkin bir bağ, yani alımın ötesinde Bosna-Hersek'e gerçek bağlar varsa veriliyor (Madde 48 ve 61) | hariç tutulan gerekçeler listesinde değil, ama onay idarenin takdirinde |
| Orta öğretim ya da üniversite | bir okula ya da üniversiteye kayıt | sürenin yarısı sayılıyor; öğrenci izninden daimi oturum istenemiyor |
| Yabancı bir şirket için uzaktan çalışma dahil çalışma izni olmadan çalışma | vizeyle ya da vizesiz kalışta 180 günde 90 güne kadar, çalışma kaydı belgesiyle | hayır |
| Diğer haklı nedenler | idarenin takdirinde | hayır |
Bosna-Hersek'te ayrı bir dijital göçebe vizesi yok. 2023 değişiklikleri yabancı bir işveren ya da kişinin kendi yabancı şirketi için çalışma izni olmadan uzaktan çalışmaya izin verdi, ama yalnızca 180 günde 90 güne kadar ve oturma izni hakkı olmadan.
Oturma izinlerini Yabancılar İşleri Servisi bir yıla kadar veriyor ve aynı gerekçeyle yenileniyor. İlk başvuru genellikle yurt dışında bir Bosna-Hersek konsolosluğu üzerinden yapılıyor; vizesiz ya da uzun süreli D vizesiyle girenler ülke içinde başvurabiliyor. Yasaya göre servis, başvuru Bosna-Hersek'te yapıldıysa 60 gün, konsolosluk üzerinden yapıldıysa 90 gün içinde karar veriyor. Geçici oturumun onayı ya da yenilenmesi için harç 150 konvertibl mark (euroya 1 euro = 1,95583 mark kuruyla sabitlenmiş Bosna-Hersek para birimi), yaklaşık 77 euro; daimi oturum 200 mark, yaklaşık 102 euro.
Beş yıllık ikametin ötesinde daimi oturum geçim imkânı, konut, sağlık sigortası, temiz sabıka kaydı belgeleri ve bir dil sınavı gerektiriyor. Bosna-Hersek dillerinde eğitim veren okul ve üniversitelerin mezunları ve 60 yaşından büyük çalışmayan başvuranlar sınavdan muaf.
Durumunuzu ücretsiz inceleyelim
Sohbette ihtiyacınızı anlatın, nereden başlayacağınızı söyleyelim.
Yatırımla Bosna-Hersek vatandaşlığı: bir program var mı
Bosna-Hersek'te yatırımla vatandaşlık programı yok: yasada bir eşik, fon ya da uygun yatırımlar listesi bulunmuyor. Tek açıklık 15. madde (eski numaralandırmada ve haberlerde 13. madde deniyor): bir yabancı, bu ülke için özel yarar sayılırsa vatandaşlığa alınabiliyor. Böyle bir başvuran yaş şartından, üç yıllık daimi oturumdan ve mevcut pasaportundan vazgeçmekten muaf.
Ölçütler, Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu'nun 16 Temmuz 2009'da kabul ettiği bir yönetmelikte belirlenmiş. Ekonomide özel yarar, Bosna-Hersek'e önemli fonlar yatırmış ya da önemli sayıda işçi çalıştıran şirketlerin sahiplerini veya yöneticilerini kapsıyor. Yönetmelik bir tutar belirtmiyor. Dokuz kurumdan birinin tavsiyesi gerekiyor: ilgili Bosna-Hersek bakanlığı, Dış Ticaret Odası, Federasyon, Sırp Cumhuriyeti ya da Brçko Bölgesi hükümetleri, entite ticaret odaları, Olimpiyat Komitesi ya da ulusal spor federasyonları.
Dosyayı Sivil İşler Bakanlığı hazırlıyor, Bakanlar Kurulu oybirliğiyle karar veriyor. Yönetmelik kararın takdire bağlı olduğunu ve gerekçe gerektirmediğini açıkça söylüyor. Bir bakan karşı çıkarsa karar yok.
| Gösterge | Veri |
|---|---|
| 1 Ocak 2023'ten 1 Temmuz 2026'ya kadar özel yarar gerekçeli başvurular | 56 |
| Aynı dönemde onaylanan | 43: 2023'te 12, 2024'te 13, 2025'te 15, 2026'nın ilk yarısında 3 |
| Onaylanan başvuruların alanları | ekonomi 19, spor 17, bilim 3, sağlık 3, kültür 1 |
Rakamları Bosna-Hersek Sivil İşler Bakanlığı açıkladı. Bu, tüm ülke için yılda yaklaşık 12 onay demek ve kabaca 10'da 4'ü milli takımlar için sporcular.
Ses getiren vakalar aracın ne kadar siyasi olduğunu gösteriyor. 17 Eylül 2025'te bir Rusya vatandaşı bu maddeyle vatandaşlık aldı; Banja Luka'da 1 mark sermayeli bir şirket kurmuştu ve Sırp Cumhuriyeti Ticaret Odası tarafından tavsiye edilmişti. Vaat edilen büyük yatırımlar gelmedi. 30 Temmuz 2026'da Bakanlar Kurulu'nun, aynı şirkete ortak olmayı planlayan büyük bir mesajlaşma hizmetinin üst düzey yöneticilerinden birinin başvurusunu ele alması bekleniyordu. Dört bakan önceden desteklemeyeceklerini açıkladı ve madde, benzer birkaç başvuruyla birlikte gündemden çıkarıldı.
Aynı oturumda özel yarar kabullerine ilişkin yeni bir yönetmelik taslağı ilk oylamayı geçemedi, bu yüzden 2009 yönetmeliği yürürlükte kalıyor. Sonuç basit: pasaportu tek başına para satın almıyor ve bir Rus başvuranın dosyasına siyasi olarak bölünmüş bir hükümet karar veriyor.
Evlilik yoluyla Bosna-Hersek vatandaşlığı
Bir Bosna-Hersek vatandaşıyla evlilik pasaporta giden yolu yaklaşık sekiz yıldan yaklaşık beş yıla indiriyor, ama kısaltmıyor. Kanunun 10. maddesi yalnızca dört şart koyuyor: evlilik en az beş yıl sürmüş ve başvuru tarihinde devam ediyor, yabancı eşin onaylanmış daimi oturumu var, önceki vatandaşlığından vazgeçmiş (çifte vatandaşlık anlaşması uygulanmıyorsa) ve güvenlik tehdidi oluşturmuyor.
10. madde dil sınavı, gelir kanıtı ya da üç yıllık daimi oturum istemiyor. Darboğaz başka yerde: Yabancılar Kanunu'na göre daimi oturum, aile birleşimi gerekçesi dahil, beş yıllık kesintisiz geçici oturumdan sonra veriliyor. Yani düğün ve taşınma aynı yıl olursa, vatandaşlık başvurusu gerçekçi olarak her iki süre de dolduğunda, yaklaşık beş yıl sonra yapılabiliyor.
| Aşama | Ne zaman | Ne gerekiyor |
|---|---|---|
| Aile birleşimi için geçici oturum | evlilikten hemen sonra | evlilik belgesi, konut, geçim imkânı, sigorta, sabıka kaydı belgesi |
| Yenilemeler | her yıl | aynı gerekçe, sabıka kaydı belgesi artık Bosna-Hersek'ten |
| Daimi oturum | 5 yıllık geçici oturumdan sonra | dil, geçim imkânı, konut, sigorta |
| Vatandaşlık başvurusu | evlilik 5 yılı doldurduğunda ve daimi oturum verildiğinde | doğum ve evlilik belgeleri, pasaport, eşin vatandaşlık kanıtı, harç |
Pasaport için sahte evlilik hukuken de kötü bir fikir: yasa, hileyle ya da önemli olguları gizleyerek alınan vatandaşlığın geri alınmasına izin veriyor. Geri dönen bir göçmenin eşi (Madde 13) daimi oturum şartından muaf, ama beş yıllık evlilik ve vazgeçme şartları yine uygulanıyor.
Soy yoluyla ve eski vatandaşlar için Bosna-Hersek vatandaşlığı
En hızlı yol soy: vatandaşlık doğumda doğduysa verilmiyor, yalnızca sicile işleniyor ve bu birkaç haftadan birkaç aya sürüyor. Başka bir pasaporttan vazgeçmeye gerek yok. Ama kurallar doğum yılına bağlı ve hataların çoğu burada yapılıyor.
| Durum | Hangi yasa | Sonuç |
|---|---|---|
| Doğum anında iki ebeveyn de Bosna-Hersek vatandaşıydı | herhangi bir doğum yılı | doğuştan vatandaş, süre sınırı yok |
| 1 Ocak 1998'den önce yurt dışında doğmuş, bir ebeveyn Bosna-Hersekli, diğeri eski Yugoslavya vatandaşı | Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nin eski 30/96 sayılı Kanunu | doğuştan vatandaş, yaş önemli değil |
| 1 Ocak 1998'den önce yurt dışında doğmuş, bir ebeveyn Bosna-Hersekli, diğeri Yugoslavya dışından bir yabancı, örneğin bir Sovyet vatandaşı | eski 30/96 sayılı kanun | yalnızca 23 yaşından önce Bosna-Hersek vatandaşı olarak kaydedildiyse ya da Bosna-Hersek'te büyüyüp eğitim aldıysa |
| 1 Ocak 1998'de ya da sonrasında yurt dışında doğmuş, bir ebeveyn Bosna-Hersekli | yürürlükteki 22/16 sayılı Kanun, Madde 6 | 23 yaşından önce kayıt başvurusu yapılmalı |
| Büyükanne ya da büyükbaba Bosna-Hersekli, ebeveynler hiç vatandaşlık almamış | Madde 13 | doğrudan hak yok; kolaylık yalnızca Bosna-Hersek'te yaşamak için dönmüş göçmenlerin birinci ve ikinci kuşak torunlarına uygulanıyor |
Rusya ve Ukrayna'dan okuyucular için kilit satır üçüncüsü. 1980'lerde SSCB'de doğmuş, babası Boşnak, annesi Sovyet vatandaşı bir çocuk, bir konsoloslukta kaydedilmediyse 23 yaş sınırını neredeyse kesin kaçırmış. Geriye genel yol kalıyor ya da ebeveyn Bosna-Hersek'ten göç ettiyse ve torun orada yaşamak için geri dönüyorsa 13. madde.
Başka bir pasaport için Bosna-Hersek vatandaşlığından vazgeçmiş eski vatandaşlar, 14. maddeye göre üç yıllık daimi oturum olmadan, ama bir yıllık geçici oturum ve yeni vatandaşlıktan vazgeçme şartıyla geri dönebiliyor. 30 Haziran 2026'da Bosna-Hersek parlamentosunun Temsilciler Meclisi, milletvekili Jasmin Imamović'in bu başvuranlara yalnızca üç şart bırakacak değişikliklerini ilk okumada kabul etti: ağır bir ceza mahkûmiyeti olmaması, güvenlik tehdidi oluşturmamak, anayasal düzeni kabul etmek. Önde ikinci okuma ve Halklar Meclisi var ve değişiklikler Bosna-Hersek geçmişi olmayan yabancıları etkilemiyor.
Uygun olup olmadığınızı kontrol edelim
Sohbetteki üç soru şartları karşılayıp karşılamadığınızı gösteriyor.
Bosna-Hersek'te çifte vatandaşlık: Sırbistan, Hırvatistan, İsveç ve diğer herkes
Bosna-Hersek'te vatandaşlığa geçişte çifte vatandaşlığa yalnızca üç ülkenin vatandaşları için izin veriliyor: Sırbistan, Hırvatistan ve İsveç. Onlara meclisin onayladığı ikili anlaşmalar uygulanıyor (kanunun 16. maddesi). Rusya ya da Ukrayna ile böyle anlaşmalar yok, bu yüzden genel kurallarla ya da evlilik yoluyla pasaport alan bir Rus ya da Ukraynalı önceki vatandaşlığından vazgeçmek zorunda.
| Ülke | Anlaşma | Ne sağlar |
|---|---|---|
| Sırbistan | Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ile imzalandı, Bosna-Hersek Resmî Gazetesi'nin uluslararası anlaşmalar bölümünün 4/03 sayısında yayımlandı; Sırbistan halef devlet | birinciden vazgeçmeden diğer ülkenin vatandaşlığı |
| Hırvatistan | 2012'den beri yürürlükte | aynısı; Federasyon'da Hırvatistan, Sırbistan ve Karadağ vatandaşları dil bilgisini kanıtlamak zorunda değil |
| İsveç | uluslararası anlaşmalar bölümünün 2/06 sayısında yayımlandı | birinciden vazgeçmeden diğer ülkenin vatandaşlığı |
| Rusya, Ukrayna, Almanya, Avusturya ve diğerleri | yok | vatandaşlığa geçişte ve evlilikte önceki vatandaşlıktan vazgeçmek gerekiyor |
Prosedür iki adımlı. Önce entite, Sivil İşler Bakanlığı'nın onay verdiği tarihten itibaren iki yıl geçerli bir vatandaşlığa kabul güvencesi veriyor. Bu süre içinde başvuranın kendi ülkesinin konsolosluğu üzerinden vazgeçme işlemini tamamlayıp belgeyi getirmesi gerekiyor. Ancak o zaman kabul kararı veriliyor. Vazgeçme iki yıl içinde tamamlanmazsa güvence sona eriyor.
Yasa dar bir istisna tutuyor: diğer ülkenin yasası izin vermiyorsa ya da makul olarak istenemiyorsa vazgeçme gerekmiyor. Bunun belirli bir Rus ya da Ukraynalıya nasıl uygulanacağına entite makamı her vakada ayrı karar veriyor, bu yüzden önceden buna güvenilemez.
Vazgeçmeden üç durumda kaçınılabiliyor: soy yoluyla vatandaşlık, geri dönen bir göçmen ya da torunu (Madde 13) ve özel yarar (Madde 15). Yurt dışında ikinci bir pasaport alan Bosna-Hersek vatandaşları için, kanun gereği kayıp hükmünün kaldırıldığı 2013'ten beri vatandaşlığın otomatik kaybı yok. İkinci pasaporta izin veren ülkeler 2026'da çifte vatandaşlık incelememizde ele alınıyor.
Bosna-Hersek vatandaşlığı ne kadara mal olur ve ne kadar sürer
Bosna-Hersek'te devlet harçları önemsiz; pahalı olan zaman. Vatandaşlık dosyasının kendisi için idari harçlar 10-15 mark (5-8 euro), itiraz 5-15 mark tuttu. Asıl maliyetler ülkede sekiz yıl yaşamak, belgeler, apostiller, noter onayları ve yeminli tercümeler.
| Maliyet kalemi | Tutar | Kaynak |
|---|---|---|
| Geçici oturumun onayı ya da yenilenmesi | her yıl 150 mark, yaklaşık 77 euro | Yabancılar İşleri Servisi, Saraybosna Üniversitesi rehberi |
| Daimi oturum | 200 mark, yaklaşık 102 euro | Yabancılar İşleri Servisi |
| Vatandaşlık dosyasında idari harçlar | 10-15 mark, yaklaşık 5-8 euro | entiteye ve makama bağlı |
| Dil sınavı, tercümeler, apostiller, belgeler | sınav merkezine ve menşe ülkeye bağlı | başvuran öder |
| Destek | belgeler incelendikten sonra fiyatlandırılıyor | Murblz uzmanları |
Yasal süreler kısa; uygulamada işler daha uzun sürüyor. Boşnak kökeni olmayan bir başvuran için zincir şöyle.
| Adım | Yasal süre | Ne olur |
|---|---|---|
| İlk geçici oturum | Bosna-Hersek'te başvuruda 60 gün, konsolosluk üzerinden 90 gün | Yabancılar İşleri Servisi gerekçeyi, konutu, geçim imkânını, sigortayı kontrol ediyor |
| Beş yıllık geçici oturum | yıllık yenilemeler | toplamda en fazla 10 aylık yokluk |
| Daimi oturum | karar için 60 ya da 90 gün | dil sınavı, geçim imkânı, sigorta |
| Üç yıllık daimi oturum | 3 yıl | vergiler ödenmiş, mahkûmiyet yok |
| Başvuru ve güvence | eksiksiz dosyadan itibaren 60 gün | güvenlik incelemesi, Sivil İşler Bakanlığı'nın onayı |
| Önceki vatandaşlıktan vazgeçme | güvence geçerliyken 2 yıla kadar | kişinin kendi ülkesinin konsolosluğunda işlem |
| Kabul kararı | Sivil İşler Bakanlığı'na gönderildikten 2 ay sonra, bakanlık itiraz etmezse yürürlüğe giriyor | ardından kimlik kartı ve pasaport |
Örnek hesap: geçici oturum 2026'da onaylanıyor, daimi oturum en erken 2031'de, vatandaşlık başvurusu en erken 2034'te. Güvence, Rusya ya da Ukrayna vatandaşlığından vazgeçme ve karar için birkaç ay daha gidiyor. Gerçekçi ufuk yaklaşık dokuz yıl.
Bu programın belge listesini alın
Sohbette iletişim bilginizi bırakın, ailenize göre bir liste gönderelim.
Bosna-Hersek pasaportu ne sağlar: vizesiz ülkeler ve AB
Bosna-Hersek pasaportu 123 destinasyonu vizesiz, kapıda vizeyle ya da elektronik seyahat izniyle açıyor. Bu, Rus pasaportundan (114) 9 fazla, Ukrayna pasaportundan (142) 19 az. Bir Rus için kattığı asıl şey vizesiz Schengen: Bosna-Hersek vatandaşları Aralık 2010'dan beri herhangi bir 180 günde 90 gün AB'ye seyahat ediyor.
| Pasaport | Vizesiz destinasyonlar | Yatırımla vatandaşlık |
|---|---|---|
| Sırbistan | 135 | yok |
| Kuzey Makedonya | 127 | resmen var, AB kapatılmasını istiyor |
| Karadağ | 127 | program kapandı |
| Bosna-Hersek | 123 | yok, yalnızca özel yarar |
| Rusya | 114 | - |
| Türkiye | 112 | var |
| Ukrayna | 142 | - |
Vizesiz ya da kapıda vizeyle Bosna-Hersek pasaportu Schengen bölgesinin tamamını ve AB'nin neredeyse tamamını kapsıyor: yalnızca İrlanda vize istiyor. Türkiye, Çin, BAE, Sırbistan, Karadağ, Gürcistan, Özbekistan, Brezilya, Arjantin, Şili, Singapur ve Malezya da açık. ABD, Kanada, Birleşik Krallık, Avustralya, Japonya, Meksika ve Kazakistan için vize gerekiyor.
Ülke Aralık 2022'de AB adayı oldu ve Mart 2024'te Avrupa Konseyi katılım müzakerelerini açma kararı aldı. Üyelik uzak, ama AB koşulları vize politikasını şimdiden şekillendiriyor. Brüksel, Bosna-Hersek'in AB'nin vizesiz listesi dışındaki ülkelere, Rusya dahil, vizesiz girişi sona erdirmesini istiyor. Avrupa Komisyonu, Bosna-Hersek'in 2027'ye kadar her yıl böyle bir vize muafiyetini kaldırmaya söz verdiğini söylüyor; Sırp Cumhuriyeti ise Rusya ile vizesiz seyahatin sona ermesine açıkça karşı çıkıyor.
Bölge pasaportlarının gücü hakkında daha fazlası 2026 pasaport sıralamamızda.
Vergiler ve askerlik: Bosna-Hersek mukimlerini ve vatandaşlarını ne bekliyor
Vatandaşlık tek başına vergi doğurmuyor: vergiyi Bosna-Hersek vergi mukimi olanlar, yani orada fiilen yaşayanlar ödüyor. Pasaporta giden sekiz yıllık yolda neredeyse herkes mukim oluyor. Gelir vergisi düşük, ama çalışan primleri maaşın neredeyse üçte birini alıyor.
| Vergi | Bosna-Hersek Federasyonu | Sırp Cumhuriyeti |
|---|---|---|
| Kişisel gelir vergisi | %10, mukimler dünya genelindeki gelir üzerinden öder | %8; küçük girişimciler yıllık cironun %2'sini öder |
| Çalışan primleri | %31: emeklilik %17, sağlık %12,5, işsizlik %1,5 | %31: emeklilik %18,5, sağlık %10,2, işsizlik %0,6, çocuk koruma %1,7 |
| KDV | %17, ülke genelinde tek | %17, ülke genelinde tek |
Brçko Bölgesi'nde de gelir vergisi %10. 2026 oranları gelir vergisi kanunlarına ve Sırp Cumhuriyeti Primler Kanunu'na göre. Ayrıntılı inceleme Bosna-Hersek'te vergiler sayfamızda, diğer ülkelerle karşılaştırma ülkelere göre vergiler bölümünde.
Askerlik çağındaki erkekler için ayrı bir soru: Bosna-Hersek'te 1 Ocak 2006'dan beri zorunlu askerlik yok, ordu profesyonel. Aralık 2024'te Savunma Bakanı Zukan Helez, Sırbistan ve Hırvatistan zorunlu askerliği getirme planlarını açıkladıktan sonra zorunlu askerliğin geri getirilebileceğinden söz etti, ama ülkenin karmaşık yapısı göz önüne alındığında bunun uygulanmasının zor olacağını kabul etti. Rusya ve Ukrayna vatandaşları için başka bir şey daha önemli: vatandaşlıktan vazgeçme tamamlanana kadar Bosna-Hersek pasaportu verilmiyor ve bu aşamada kendi ülkelerine karşı yükümlülükleri sürüyor.
Ruslar ve Ukraynalılar için Bosna-Hersek vatandaşlığı
Ruslar için Bosna-Hersek, AB'nin kapısında onları hâlâ vizesiz kabul eden birkaç ülkeden biri: 2013 anlaşmasına göre ilk girişten itibaren 60 gün içinde 30 güne kadar kalabiliyorlar. Bosna-Hersek dışişleri bakanlığına göre Ukrayna vatandaşları da iki ay içinde 30 gün vizesiz kalabiliyor. Bu bir keşif gezisi için yeterli, yaşamak için değil: taşınmak oturma izni gerektiriyor ve ilk başvuru genellikle bir Bosna-Hersek konsolosluğu üzerinden yapılıyor.
| Soru | Rusya vatandaşları | Ukrayna vatandaşları |
|---|---|---|
| Vizesiz giriş | 60 günde 30 gün, 2013 anlaşması | iki ayda 30 gün |
| Bosna-Hersek pasaportunun kazancı | vizesiz Schengen, 114'e karşı 123 destinasyon | daha az destinasyon: 142'ye karşı 123; yalnızca Bosna-Hersek'te yaşanıyorsa değer |
| Çifte vatandaşlık | anlaşma yok, Rusya vatandaşlığından vazgeçmek gerekiyor | anlaşma yok, Ukrayna vatandaşlığından vazgeçmek gerekiyor |
| Dil | B1 sınavı; Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça Slav dilleri, Rusça konuşan biri için Slav olmayan dillerden belirgin şekilde daha kolay öğreniliyor | aynısı |
| Siyasi risk | AB Rusya ile vizesiz seyahatin sona ermesi için baskı yapıyor; Rusların özel yarar başvuruları skandala dönüştü | daha düşük, ama genel yol aynı |
Rahatsız edici gerçek şu: bir Ukrayna vatandaşı için Bosna-Hersek pasaportu hareketliliğe neredeyse hiçbir şey katmıyor ve Ukrayna vatandaşlığından vazgeçmeyi gerektiriyor. Bir Rusya vatandaşı için Schengen erişimi getiriyor, ama bedeli ülkede sekiz yıl yaşamak, Rusya vatandaşlığından vazgeçmek ve yol bitmeden Ruslar için vize rejiminin değişmesi riski.
2025-2026'da neler değişti
Vatandaşlık kanununun kendisi 2025-2026'da değişmedi, ama çevresinde önceki on yıldan fazlası yaşandı. Tüm değişiklikler sıradan vatandaşlığa geçişle değil, ya eski vatandaşlarla ya da özel yarar hükmüyle ilgili.
| Tarih | Olay | Anlamı |
|---|---|---|
| 17.09.2025 | Bir Rusya vatandaşı özel yarar gerekçesiyle vatandaşlık alıyor; şirketi 1 mark sermayeyle kayıtlı | özel yarar hükmü kamuoyunun eleştirisini çekiyor |
| 22.05.2026 | Jasmin Imamović'in eski vatandaşlara vatandaşlığın iadesine ilişkin değişiklikleri, her iki entitenin milletvekillerinden gereken desteği alamayınca uzlaşma için Meclis başkanlık divanına gönderiliyor | siyasi bölünme diasporaya bile uzanıyor |
| 30.06.2026 | Temsilciler Meclisi değişiklikleri ilk okumada kabul ediyor | eski vatandaşlar on iki yerine üç şartla karşılaşabilir |
| 30.07.2026 | Bakanlar Kurulu bir mesajlaşma hizmeti yöneticisinin başvurusunu ve benzer birkaç başvuruyu gündemden çıkarıyor; yeni özel yarar yönetmeliği taslağı ilk oylamayı geçemiyor | yatırımcı yolu siyasi olarak riskli hale geldi |
| 23.09.2026 | Karadağ 1 Kasım 2026'dan itibaren Rusya, Belarus ve Türkiye vatandaşlarına vizesiz girişi sona erdirmeye karar veriyor; AB'nin Bosna-Hersek'e aynı yöndeki baskısı sürüyor | Bosna-Hersek'te Ruslara vizesiz giriş geçici olabilir |
Bosna-Hersek pasaportunun vizesiz destinasyon sayısı 2026'da 123'te aynı kaldı.
Bosna-Hersek vatandaşlığı kime uyar ve yerine ne seçilmeli
Bosna-Hersek vatandaşlığı, ülkede zaten yaşamayı planlayanlara uyuyor: izinle çalışanlar, yerel çalışanlarla şirket yürütenler, bir Bosna-Hersek vatandaşıyla evli olanlar ya da Boşnak bir ebeveyni olanlar. Onlar için pasaport, uğruna taşınma icat edilen bir hedef değil, doğal bir sonuç.
Para karşılığı hızlı ikinci pasaport arayan herkese uymuyor: böyle bir program yok ve özel yarar hükmü hükümetin oybirliğiyle aldığı kararla işleyen siyasi bir piyango. Rusya ya da Ukrayna vatandaşlığından vazgeçmek istemeyenlere uymuyor. Aday ülke pasaportu değil, AB pasaportu gerekenlere de uymuyor.
| Hedef | Bosna-Hersek yerine ne düşünülmeli | Neden |
|---|---|---|
| Net bir tutarla yatırımla vatandaşlık | Türkiye, tüm vatandaşlıklar bölümündeki Karayip programları | kurallarda belirlenmiş sabit bir yatırım eşiği |
| Bir Balkan pasaportu | Kuzey Makedonya, Sırbistan | Kuzey Makedonya resmen bir yatırım seçeneği tutuyor, Sırbistan pasaportu vizesiz seyahatte daha güçlü |
| Soy yoluyla AB pasaportu | Romanya, Bulgaristan | tam AB vatandaşlığı |
| Önce sadece taşınmak | Sırbistan oturma izni, ülkelere göre oturma izinleri, dijital göçebe vizeleri, yetenek vizeleri | statü genellikle yıllar değil, aylar sürüyor |
Ülke hakkında genel bilgi Bosna-Hersek sayfasında.
Bosna-Hersek pasaportu size ne sağlar
Vizesiz Schengen
Aralık 2010'dan beri Bosna-Hersek vatandaşları herhangi bir 180 günde 90 gün Schengen bölgesine seyahat ediyor. Toplamda 123 vizesiz destinasyon.
AB adayı
Aralık 2022'den beri aday statüsü, Mart 2024'te katılım müzakerelerini açma kararı. Üyelik uzak, ama yön belli.
Düşük gelir vergisi
Bosna-Hersek Federasyonu ve Brçko Bölgesi'nde %10, Sırp Cumhuriyeti'nde %8. Ancak çalışan primleri maaşın yaklaşık %31'i.
Zorunlu askerlik yok
Zorunlu askerlik 1 Ocak 2006'dan beri yok; ordu profesyonel.
Bir Slav dili
Boşnakça, Hırvatça ya da Sırpça B1 sınavı. Akraba bir Slav dili, Rusça konuşan biri için Slav olmayan bir dilden daha kolay.
Bosna-Hersek vatandaşlığı nasıl alınır: adım adım
Bir oturum gerekçesi seçin
İzinle istihdam, yabancı başına beş yerel çalışanı olan bir şirket, evlilik ya da aile. Öğrenci izni yarı sayılıyor, izinsiz uzaktan çalışma sayılmıyor.
İlk geçici oturum
Yabancılar İşleri Servisi'ne, genellikle bir Bosna-Hersek konsolosluğu üzerinden başvurun. Yasal karar süresi ülke içinde 60 gün, konsolosluk üzerinden 90 gün, harç 150 mark (yaklaşık 77 euro).
Beş yıllık geçici oturum
Aynı gerekçeyle yıllık yenilemeler. Toplamda en fazla 10 ay ya da art arda en fazla 6 ay yokluk.
Daimi oturum
Dil sınavı, geçim imkânı, konut, sigorta, sabıka kaydı belgeleri. Harç 200 mark (yaklaşık 102 euro).
Üç yıllık daimi oturum ve başvuru
Dosya entite makamlarına gidiyor. Güvenlik incelemesi, Sivil İşler Bakanlığı'nın onayı, ardından iki yıl geçerli bir kabul güvencesi.
Önceki vatandaşlıktan vazgeçme ve karar
Rusya ya da Ukrayna vatandaşlığından kendi ülkenizin konsolosluğu üzerinden vazgeçin. Kanıt sunulunca karar veriliyor, ardından kimlik kartı ve pasaport geliyor.
Sık sorulan sorular
2026'da Bosna-Hersek vatandaşlığı nasıl alınır?
Bosna-Hersek yatırımla vatandaşlık veriyor mu?
Rusya vatandaşı Bosna-Hersek vatandaşlığı alabilir mi?
Bosna-Hersek ile Rusya ya da Ukrayna çifte vatandaşlığı mümkün mü?
Vatandaşlık için Bosna-Hersek'te kaç yıl yaşamak gerekir?
Evlilik yoluyla Bosna-Hersek vatandaşlığı nasıl alınır?
Bosna-Hersek pasaportuyla hangi ülkelere vizesiz gidilebilir?
Bosna-Hersek vatandaşlığı ne kadara mal olur?
Bosna-Hersek pasaportuyla vizesiz 123 destinasyon
Vizesiz
Kapıda vize ya da elektronik izin
Vize gerekli
Bununla tek başınıza uğraşmak istemiyor musunuz?
Tüm süreci baştan sona biz yürütüyoruz: belgelerinizi inceliyor, durumunuza uygun programı buluyor ve size gerçekçi süreleri ve maliyetleri söylüyoruz. Sorunuzu sohbette sorun: ücretsiz danışmanlık hemen burada başlıyor. Resmi kurumlar ve mahkemeler önünde hukuki temsili, Murblz uzmanları yerel lisanslı ortaklarla birlikte üstlenir.
Murblz danışmanı bu sayfadaki sohbette hemen yanıt verir. Durumunuzu anlatın, birlikte çözelim.
Ücretsiz danışmanlık