Yurt dışında yaşamak
Türklerin en çok yaşadığı ülkeler, dövizle askerlik, yurt dışı borçlanması ve altı ay kuralı: 2026'da yerleşmeden önce bilinmesi gerekenler.
Yurt dışında yaşamak için Türk vatandaşı 2026'da dört konuyu düzene koyar: gidilen ülkede oturma izni, askerlik, vergi ve sigorta. Dışişleri Bakanlığı'na göre “Yurt dışında yaşayan 7.5 milyonluk Türk toplumunun yarıdan fazlası Batı Avrupa ülkelerine yerleşmiş bulunmaktadır.” En büyük topluluk Almanya'dadır: 31 Aralık 2024'te orada yalnızca Türk vatandaşı olan 1.544.480 kişi yaşıyordu.
Oturma izni yeni ülkenin makamlarından alınır. Askerlik işlemleri Türk konsolosluğu, sigorta işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üzerinden yürür. Vergi durumu ise ikametgâha ve Türkiye'de geçirilen süreye göre belirlenir.

Durumunuz farklı mı? Bir uzmana sorun
İlk danışmanlık ücretsizdir. Bilgileriniz aramızda kalır.
Türk vatandaşları yurt dışında en çok nerede yaşıyor
Türk vatandaşları yurt dışında en çok Almanya'da yaşıyor. Hollanda, Fransa, Avusturya ve Birleşik Krallık'ta da büyük topluluklar bulunur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bu sayıları her yıl ülkelerin istatistik kurumlarından derler.
Avrupa'da Türk vatandaşları ve Türkiye kökenli nüfus (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Dış İlişkiler 2024 Yılı Raporu; kontrol tarihi 21.11.2026):
| Ülke | Sayı | Kimler | Dönem |
|---|---|---|---|
| Almanya | 1.544.480 | Yalnızca Türk vatandaşı olanlar | 31.12.2024 |
| Almanya | 2.614.203 | Türkiye kökenli toplam nüfus | 2024 |
| Fransa | 800.000 | Türkiye kökenli toplam nüfus, tahmin | 2024 raporu |
| Fransa | 238.000 | Türk vatandaşı olan yabancılar (INSEE) | Ağustos 2024 |
| Hollanda | 454.634 | Türk nüfusu (Hollanda İstatistik Bürosu) | 01.01.2024 |
| Avusturya | 289.400 | Türkiye kökenli toplam nüfus | 2024 |
| Avusturya | 124.788 | Türk vatandaşları | 2024 |
| Birleşik Krallık | 245.409 | Londra Başkonsolosluğu'na kayıtlı vatandaşlar | 2024 sonu |
| İngiltere ve Galler | 129.840 | Türkiye doğumlular, nüfus sayımı | 2021 |
Almanya'da yaşayan Türkiye kökenlilerin bir milyondan fazlası Alman vatandaşlığına geçmiştir. Bakanlığın raporu bu sayıyı 1.069.723 olarak verir. Fransa için rapor, Fransız istatistik kurumu INSEE'nin 29 Ağustos 2025 tarihli yayınına dayanır.
Yurt dışında yaşamak için hangi oturma izni gerekir
Yurt dışında yaşamak için gereken izni, kalışın amacına göre gidilen ülkenin kanunu belirler: çalışma, eğitim, yatırım, emeklilik veya aile birleşimi. Askerlik ertelemesi ve dövizle askerlik için Türk kanunu çoğu durumda çalışma iznini de içeren bir oturma izni veya doğrudan çalışma izni arar.
Oturma izinlerinin başlıca türleri ve Türk vatandaşlarının en çok kullandığı yollar şunlardır:
- Çalışma: iş sözleşmesine dayalı izin. Ülkelerin maaş eşikleri ve harçları yurt dışında çalışmak yazısında karşılaştırılır.
- Serbest meslek ve şirket: Hollanda'da Türk vatandaşları Ankara Anlaşması'na dayanan ayrı haklardan yararlanır. Ayrıntılar Ankara Anlaşması ile Hollanda oturma izni yazısındadır.
- Aile birleşimi: eşi veya ebeveyni yurt dışında yaşayanlar için izin. Almanya'daki şartlar Almanya'da aile birleşimi yazısında anlatılır.
- Emeklilik: düzenli emekli maaşı veya geliri olanlara verilen izin. Bu izni veren ülkeler emekli vizesi veren ülkeler yazısında toplanmıştır.
- Yatırım ve konut: ev alarak oturma izni veya vatandaşlık. Programlar ev alarak vatandaşlık veren ülkeler yazısında anlatılır.
Ülkelerin oturma izni programları oturma izni rehberinde toplanmıştır. İzni en kolay veren ülkeler en kolay oturum izni veren ülkeler yazısında karşılaştırılır.
Oturma izninden yeni ülkedeki ilk güne kadar
Murblz uzmanları amaca ve ülkeye uygun oturma iznini seçer, başvuru dosyasını ve konsolosluk işlemleri için gereken çalışma belgelerini önceden kontrol eder ve süreci izin kartı alınana kadar takip eder. Profesyonel çalışmayı ve şeffaf bir süreci, çoğu durumda da ilk başvuruda sonucu garanti ediyoruz. Durumunuzun ilk incelemesi ücretsizdir; bilgileriniz yalnızca Murblz'deki uzmanınızda kalır.
Maliyet; kanunla belirlenen devlet harçlarından, belgelerin tercümesi ve onayından ve Murblz desteğinden oluşur; danışman durumunuz için kesin tutarı sohbette hesaplar.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı askerliğini nasıl yapar
Askeralma Kanunu yurt dışındaki vatandaşa iki yol tanır: yurt dışı ertelemesi ve dövizle askerlik. Kanun dövizle askerliği, yurt dışındaki vatandaşlardan kanundaki usul ve esasları yerine getirenlerin “askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmalarını” diye tanımlar.
Askerlikte yurt dışındaki vatandaşlar için yollar (Askeralma Kanunu md. 38 ve 39, yürürlükteki metin; kontrol tarihi 21.11.2026):
| Yol | Kimler yararlanır | Şart | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Yurt dışı ertelemesi (md. 38) | Çalışma izinli işçi, işveren ve meslek sahipleri; yabancı bandıralı gemilerde gemi adamları; ikamet ettiği ülkede çok vatandaşlar | Konsolosluğa başvuru | İşlemler 35 yaşın tamamlandığı yılın sonuna kadar ertelenir |
| Dövizle askerlik (md. 39/1) | Çalışma izinli işçi, işveren ve meslek sahipleri; gemi adamları | Yurt içi süreler hariç en az üç yıl fiilî çalışma, uzaktan eğitim ve bedelin peşin ödenmesi | Askerlik yapılmış sayılır |
| Dövizle askerlik (md. 39/2) | Yurt dışında yaşayan çok vatandaşlar; yurt dışında doğup orada süresiz ikamet izniyle yaşayanlar | Yabancı ülkelerde en az üç yıl fiilen bulunma; çalışma şartı aranmaz | Askerlik yapılmış sayılır |
Yurt dışı ertelemesinde Kanun'un 38. maddesi, konsolosluğa başvuran vatandaşların “her türlü askerlik işlemleri … 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir” der. Erteleme süresince vatandaş yurt dışında çalışmaya ve yaşamaya devam eder.
Dövizle askerlik bedeli bedelli askerlikle aynı göstergeden hesaplanır. Kanun'un 9. maddesine göre tutar, gösterge rakamının ödeme günündeki memur aylık katsayısıyla çarpımıdır.
Yurt dışındaki vatandaş bu tutarı Türk lirasıyla ödemez. 39. maddeye göre bedel, Merkez Bankası'nın ödeme günündeki döviz alış kuruna göre avro veya karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasıyla, başvuru tarihinde peşin ödenir. Başvuru bağlı olunan konsolosluğa yapılır.
Durumunuz farklı mı? Bir uzmana sorun
İlk danışmanlık ücretsizdir. Bilgileriniz aramızda kalır.
Yurt dışında yabancı vatandaşlık alan Türk vatandaşı ne yapar
Yurt dışında yabancı vatandaşlık alan Türk vatandaşı, Türk vatandaşlığını koruyarak çok vatandaş olabilir. Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 44. maddesine göre yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişi belgelerini sunar ve kimliği doğrulanınca “nüfus aile kütüklerindeki kayıtlarına çok vatandaşlığa sahip olduklarına dair açıklama yapılır.” Yurt dışında bu işlem konsoloslukta yapılır.
Yurt dışında doğan çocuk da doğumla Türk vatandaşı olur. Kanun'un 7. maddesi açıktır: “Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır.” Çocuğun doğumu konsolosluğa bildirilir ve nüfusa kaydedilir. Çocuğun iki vatandaşlığı çocuğa çifte vatandaşlık yazısında anlatılır.
Mavi Kart nedir ve kimlere verilir
Mavi Kart, Türk vatandaşlığından izinle çıkan kişiye Türkiye'deki haklarını koruyan belgedir. Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi kartı “Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar olan altsoyları” için düzenler.
Kart sahipleri, Kanun'un ifadesiyle, “Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler”. Kanun'a göre kart sahiplerinin “seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları ile askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur”. Sosyal güvenlikte ise “kazanılmış hakları saklı” kalır. Kart, kişinin talebi üzerine düzenlenir.
Mavi Kart için önce Türk vatandaşlığından çıkma izni alınır. Kanun'un 25. maddesine göre İçişleri Bakanlığı bu izni ergin olan ve yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunan kişiye verir. Kişinin bir suç veya askerlik hizmeti nedeniyle aranmaması ve hakkında mali veya cezai kısıtlama bulunmaması gerekir. Çıkma izin belgesi, 26. maddeye göre karar tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir. Kart, ikinci vatandaşlığa izin vermeyen bir ülkenin vatandaşlığını alırken Türkiye ile bağı korur. İki vatandaşlığa izin veren ülkeler çifte vatandaşlık yazısında listelenir.
Yurt dışına taşınan Türk vatandaşı Türkiye'de ne zaman vergi mükellefi sayılır
Yurt dışına taşınan Türk vatandaşı iki durumda Türkiye'de vergi mükellefi sayılır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 4. maddesine göre Türkiye'de yerleşmiş sayılanlar “İkametgahı Türkiye'de bulunanlar” ve “Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar”dır. Kanun ayrıca “Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez” der.
İkametgâh, Medeni Kanun'daki yerleşim yeri anlamına gelir. Türkiye'de yerleşim yeri kalmayan ve yılın yarısından fazlasını yurt dışında geçiren kişi Türkiye'de yerleşik sayılmaz. Kanun'un 5. maddesindeki istisna ise Türk vatandaşları için değil, yabancılar içindir: “Aşağıda yazılı yabancılar memlekette altı aydan fazla kalsalar dahi, Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar.” Bu listede belirli bir iş için gelen uzmanlar ve öğrenciler yer alır. Türkiye'de yerleşik sayılan kişi Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazancın tamamı üzerinden vergilendirilir (md. 3). Yeni ülkede vergi mukimliğinin hangi günden başladığı vergi mukimliği ve 183 gün kuralı yazısında anlatılır.
Türk şirketinin veya Türk resmî kurumunun yurt dışındaki işinde çalışan Türk vatandaşı için kural farklıdır. Kanun'un 3. maddesine göre bu kişiler Türkiye'de tam mükellef kalır, ancak çalıştıkları ülkede vergilendirilen kazanç için Türkiye'de “ayrıca vergilendirilmezler”.
Yurt dışındaki Türk vatandaşları hangi kurumlardan hizmet alır
Yurt dışındaki Türk vatandaşları üç kurumdan hizmet alır. Konsolosluk nüfus, pasaport ve askerlik işlemlerini yürütür. SGK yurt dışı borçlanmasını ve sosyal güvenlik sözleşmelerine göre aylık işlemlerini yapar.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise yurt dışında “29 ülkede 57 birim ile” çalışır. Bu birimler, büyükelçilik ve konsolosluklardaki çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri ve ataşelikleridir.
Yurt dışındaki çalışma Türkiye'de emekliliğe nasıl sayılır
Yurt dışında geçen süre, SGK'ya başvurup bu günler için borçlanma ödenerek Türkiye'deki sigortalılığa eklenir. Borçlanma zorunlu değildir: 3201 sayılı Kanun, 18 yaşından sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelenen sigortalılık sürelerini “istekleri hâlinde” hizmete sayar. Kanun'a göre her gün için borç, 5510 sayılı Kanun'daki asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilen tutarın yüzde 45'idir. Borç, bildirimden itibaren üç ay içinde ödenir.
Yurt dışı borçlanmasının 2026 tutarları (Sosyal Güvenlik Kurumu; bir yıllık tutar Murblz hesabı; kontrol tarihi 21.11.2026):
| Kalem | 2026 tutarı |
|---|---|
| Prime esas günlük kazanç, alt sınır | 23 $ (1.101,00 TL) |
| Prime esas günlük kazanç, üst sınır | 210 $ (9.909,00 TL) |
| Bir gün için borç, alt sınır | 11 $ (495,45 TL) |
| Bir gün için borç, üst sınır | 91 $ (4.459,05 TL) |
| Bir yıl (360 gün) için borç, alt sınırdan | 3.700 $ (178.362,00 TL) |
SGK kendi örneğinde 5.000 günlük borçlanmayı alt sınırdan hesaplar: toplam 51.000 $ (2.477.250,00 TL). Ödenen günler prim gün sayısına eklenir. Borçlanılan süre sigortalılığın başlangıcından önceyse başlangıç tarihi de o kadar geriye çekilir (md. 5).
Taşınmadan önce hangi işler tamamlanır
Taşınmadan önce dört iş tamamlanır:
- Gidilen ülkenin oturma izni veya vizesi.
- Askerlik çağındaki erkekler için konsolosluktaki erteleme kaydı.
- Yeni ülkede banka hesabı. Bankaların istediği belgeler yurt dışında banka hesabı açmak yazısında anlatılır.
- Eş ve çocukların izinleri. Aileyle taşınmanın sırası aileyle yurt dışına taşınma rehberindedir.
Birikimin yurt dışına aktarılması da bu aşamada planlanır. Bankaların gönderim kuralları yurt dışına para gönderme yazısında toplanmıştır.
2026'da yurt dışında yaşayanlar için ne değişti
2026'da yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları için borçlanma tutarları ve askerlik bedelinin hesabı değişti:
- 1 Ocak 2026: SGK'nın 2026 borçlanma tutarları yürürlüğe girdi. Tutarlar 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir.
- 17 Nisan 2026: 7577 sayılı Kanun'la Askeralma Kanunu'nun 9. maddesindeki gösterge rakamı 240.000'den 300.000'e çıktı. Bedelli ve dövizle askerlik tutarları bu tarihten itibaren yeni göstergeyle hesaplanıyor.
- 1 Temmuz 2026: Memur aylık katsayısı ikinci yarıyıl için güncellendi. Dövizle askerlik bedeli katsayıyla birlikte her yarıyıl değişir.
Murblz uzmanları neyi üstlenir
Murblz uzmanları amaca ve ülkeye uygun oturma iznini seçer ve başvuru dosyasını hazırlar. Konsolosluktaki askerlik işlemleri için gereken oturma ve çalışma belgelerini önceden kontrol eder. Aile üyelerinin izinlerini aynı plana bağlar ve süreci izin kartı alınana kadar takip eder.
Sık sorulan sorular
Türkiye'ye ziyaret askerlik ertelemesini bozar mı?
Dövizle askerlikte transfer masrafını kim öder?
Yurt dışı borçlanmasında süre nasıl hesaplanır?
Yurt dışında işsiz geçen süre borçlanılabilir mi?
Mavi Kart sahibi Türkiye'de kamuda çalışabilir mi?
Mavi Kart sahibi haklarını nasıl kullanır?
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının Türkiye'deki geliri vergilendirilir mi?
Almanya'da her yıl kaç Türk Alman vatandaşlığına geçiyor?
Bununla tek başınıza uğraşmak istemiyor musunuz?
Tüm süreci baştan sona biz yürütüyoruz: belgelerinizi inceliyor, durumunuza uygun programı buluyor ve süreleri ve maliyetleri baştan söylüyoruz. Sorunuzu sohbette sorun: ücretsiz danışmanlık hemen burada başlıyor. Resmi kurumlar ve mahkemeler önünde hukuki temsili, Murblz uzmanları yerel lisanslı ortaklarla birlikte üstlenir.
Murblz danışmanı bu sayfadaki sohbette hemen yanıt verir. Durumunuzu anlatın, birlikte çözelim.
Durumumu ücretsiz değerlendirinSonra ne olacak
- Uzmanımız durumunuzu ve hedefinizi inceler.
- Size uygun yoldan ulaşır, sorularınızı yanıtlarız.
- Size bir iş planı, gerçekçi süreler ve yazılı fiyat sunarız.